De Azteken heersten in de vijftiende en begin zestiende eeuw over een groot deel van Midden-Mexico. Hun hoofdstad Tenochtitlan lag op een eiland in een meer en was groter dan de meeste Europese steden van die tijd. In 1521 werd de stad door Spaanse veroveraars en hun inheemse bondgenoten verwoest. Op de resten werd Mexico-Stad gebouwd.
De Azteken in het kort
| Eigen naam | Mexica |
|---|---|
| Hoofdstad | Tenochtitlan, gesticht rond 1325 |
| Rijk | Drievoudig Verbond met Texcoco en Tlacopan, vanaf 1428 |
| Belangrijkste god | Huitzilopochtli, god van de zon en de oorlog |
| Taal | Nahuatl, nu nog door ruim een miljoen mensen gesproken |
| Einde | Val van Tenochtitlan, 13 augustus 1521 |
De stichting van Tenochtitlan
De Azteken noemden zichzelf Mexica. Volgens hun eigen verhaal trokken ze vanuit het noorden naar het dal van Mexico, op zoek naar een teken van hun god Huitzilopochtli: een adelaar op een cactus die een slang verslindt. Dat teken zagen ze op een eiland in het meer van Texcoco, waar ze rond 1325 hun stad stichtten. Het beeld staat nu op de vlag van Mexico.
Een stad op het water
Tenochtitlan was via dijken met het vasteland verbonden en werd van zoet water voorzien door een aquaduct. Rond de stad lagen chinampas, kunstmatige akkereilandjes in het ondiepe meer, waar mais, bonen en pompoenen werden verbouwd. Toen de Spanjaarden in 1519 aankwamen, woonden er naar schatting ruim tweehonderdduizend mensen. De soldaten van Cortés vergeleken de stad met Venetië.
Goden en offers
In het centrum van de stad stond de Templo Mayor, een grote piramide met twee tempels: voor Huitzilopochtli en voor de regengod Tlaloc. De Azteken geloofden dat de zon voedsel nodig had om elke dag op te komen, en dat dit voedsel uit bloed bestond. Daarom brachten ze mensenoffers, vaak krijgsgevangenen. Hoeveel het er waren, is onzeker. Spaanse bronnen overdreven de aantallen soms om de verovering te rechtvaardigen, maar archeologisch onderzoek bij de Templo Mayor bevestigt dat er op grote schaal werd geofferd.
De komst van Cortés
In 1519 landde Hernán Cortés met een paar honderd Spanjaarden aan de kust. Hij sloot een verbond met de Tlaxcalteken en andere volken die door de Azteken werden onderdrukt. Keizer Moctezuma II ontving de Spanjaarden in Tenochtitlan, maar werd al snel gevangengenomen en kwam in 1520 om het leven. Na een eerste nederlaag kwam Cortés terug met tienduizenden inheemse bondgenoten. Een pokkenepidemie had de stad intussen zwaar getroffen. Na een beleg van maanden viel Tenochtitlan op 13 augustus 1521.
Wat over is
Nahuatl, de taal van de Azteken, wordt nog door ruim een miljoen mensen gesproken. Via het Spaans kwamen er woorden uit in andere talen terecht, zoals chocolade, tomaat en avocado. In het centrum van Mexico-Stad zijn sinds 1978 de resten van de Templo Mayor opgegraven en te bezoeken.
Lees ook over de Maya’s en de Inca’s, of bekijk alle oude beschavingen.
